Bài 3: Các phụ âm cấp cao

Các phụ âm cấp thấp trong tiếng Lào và nguyên tắc phát âm của các phụ âm này

Trong tiếng Lào, cách phát âm phải tuân theo một số quy tắc nhất định được tóm tắt trong bảng âm điệu. Trong phạm vi chương trình này sẽ giới thiệu một cách ngắn gọn 2 loại âm tiết chính trong tiếng Lào. Bảng âm điệu tiếng Lào được phân chia thành các cột theo 2 nhóm kể trên.

Nhóm phụ âm đầu tiên chúng ta sẽ học đó là phụ âm cao. Các phụ âm cao được phát âm với âm điệu từ thấp lên cao.       

Các phụ âm
Phiên âm Khỏ Sỏ Thỏ Phỏ Fỏ Hỏ

So sánh phát âm giữa phụ âm cấp cao và cấp thấp giống nhau trong tiếng Lào.

Phụ âm cao Phiên âm Phụ âm thấp Phiên âm
Khỏ Kho
Sỏ Xo
Thỏ Tho
Phỏ Pho
Fỏ Fo
Hỏ Ho

Nếu chữ  được đặt trước một trong các phụ âm nhóm thấp sau ງ, ຍ, ນ, ມ, ລ hoặc chúng sẽ giống như phụ âm cao.  

Phụ âm cao Phiên âm Phụ âm thấp Phiên âm
ຫງ Ngỏ Ngo
ຫຍ Nhỏ Nho
Nỏ No
Mỏ Mo
ຫລ Lỏ Lo
ຫວ Vỏ Vo

Trong sự kết hợp trên từ  là âm câm có vai trò tạo ra phụ âm tiếp theo được coi như phụ âm thuộc nhóm cao. 

Chú ý cách  kết hợp với  và  ví dụ ຫ + ນ = ໜ; ຫ + ມ = ໝ; ຫ + ລ = ຫລ = ຫຼ; ຫ + ຍ = ຫຍ. Đây là cách viết kết hợp và viết theo kiểu nào cũng đều đúng.

Chữ ຂາ được đọc là khả. Xem các âm tiết sau và thực hành đọc:

 ຂາ ສໍ ຖື ເຂີ ເສ ຖູ
Khả Sỏ Thử Khở Sể Thú

THỰC HÀNH ĐỌC CÁC ÂM TIẾT SAU:      

ຂາ ສາ ຖື ສໍ ເຖ ແສ ຖີ ຂໍ ຂູ

ຜົມ ຝົນ
Phổm Fỏn

Xem các từ sau và thực hành đọc:   

Theo bạn các từ này âm điệu như thế nào và tại sao? 

Nguyên tắccao + nguyên âm ngắn + âm vang sẽ có giọng điệu từ thấp lên cao.

THỰC HÀNH ĐỌC CÁC ÂM TIẾT SAU: 

ຖານ ສູງ ຜົມ ຝັງ ຜິວ ສາວ
ຝົນ ຫົງ ເຂັມ ຫິນ ຂາຍ ຖອຍ

ງູ ມໍ ຍາ ເນ ວີ ລື
Ngu Mo Nha Vi

THỰC HÀNH ĐỌC CÁC ÂM TIẾT SAU: 

 ຫງູ ໝໍ ຫຍາ ເໜ ຫວີ ຫລື ຫຼື
Ngủ Mỏ Nhả Nể Vỉ Lữ Lữ

THỰC HÀNH:

ຂູ ແຫງ ສີ ເຫຍ ຖໍ ແໝ ຜາ
ໜື ເຝີ ໂຫລ ຫູ ຫວີ
ເວລາສອງໂມງຍັງຊາວ ຍາພໍ່ເອົາຊິຫຍັງ
ເຈົ້າກິນກາເຟນົມບໍ ແນວນີ້ດີທໍ່ກັບແນວນັ້ນ
ເຈົ້າມີຢາເຈັບຫົວຂາຍ    


Sau đây là một vài âm tiết nhóm cao với mày ệc (tương tự dấu huyền): 

ຫົ່ງ ຂ່າ ສູ່ ຫວີ່ ຜ່ານ
Hồng Khà Phàn

Nguyên tắc: Một âm tiết bắt đầu bằng một phụ âm nhóm cao và có một mày ệc thì sẽ có giọng lên cao vừa.

(Cách sử dụng của mày ệc áp dụng giống nhau cho các phụ âm thuộc 3 cấp. Luôn có giọng điệu lên cao vừa)

THỰC HÀNH:        

ສໍດຳສີເຫລືອງຢູ່ເທິງຕັ່ງ Sỏ dăm sỉ lưỡng dù thẩng tằng
ເຈົ້າຂຽນໜັງສືສອງສາມກ້ານ Chậu khiển nẵng sử sỏng sảm cạn
ຕອນແລງລາວກິນຢູ່ຮາ້ນອາຫານ ton leng lao kin dù hạn a hản
ຢູ່ເສັນທາງສາມແສນໄທ Dù sển thang sảm sẻn thay
ອາຫານຈີນແຊບຫລາຍ A hản chin xep lãi
ນ້ອງສາວມັກສອນໜັງສື Nọng sảo mắc sỏn nẵng sử


Từ 
mày thô (tương tự dấu nặng) có giọng lên cao rồi xuống thấp với các phụ âm cấp giữa và cấp thấp, ví dụ:

ຕົ້ນ ບ້າ ທ້າຍ ນ້ອງ
Tộn Bạ Thại Nọng


Đối với nhóm phụ âm cấp cao, lại có giọng điệu thấp, ví dụ: 

ຂ້ອຍ ຜູ້
Khọi Phụ

Nguyên tắc:

– Bất kỳ phụ âm nào + mày ệc (tương tự dấu huyền): có giọng điệu cao vừa

– Phụ âm trung hay thấp + mày thô: lên cao giọng

– Phụ âm cao + mày thô (tương tự dấu nặng): có giọng điệu xuống thấp.

ຂ້ອຍຄຶດວ່າລາວຊິໄປມື້ອື່ນ ລາວຊິເຮັດການຜູ້ດຽວ
ຂ້ອຍຖາມວ່າເຈົ້າມີສໍບໍ  ຫົວໜ້າຊິຂີ່ຣົຖໄປທ່າເດື່ອ
ຂ້ອຍອາຍຸຊາວຫ້າແລ້ວ  ພໍ່ຄ້າໄດ້ໄປໄຊຍະບູຣີ
ທະຫານຊິເມືອບ້ານມື້ໄດ  ສາຣິຊິມາວຽງຈັນມື້ຮື

Xem các từ sau và thực hành đọc: 

ສູບ ຫາກ
Sup Hak


Nguyên tắc:  
Phụ âm cao + nguyên âm dài + âm tắc: có giọng điệu thấp dần.

THỰC HÀNH ĐỌC:   

ລູກເຂີຍເຮັດການຢູ່ໂຮງໝໍ Lúc khơi hết can dù hông mỏ
ບ້ານຂອງທ້າວອາດຢູ່ປາກເຊ Bạn khỏng thạu at dù Pak Xê
ຂໍໂທດ ຍາອ້າຍຊື່ຫຍັງ Khỏ thột nha ại xừ nhẵng
ມື້ນີ້ປາຢູ່ທ່າງ່ອນຖືກຫລາຍ Mự nị pa dù Thà ngòn thức lãi
ຂ້ອຍຊິດີໃຈຖ້າຫາກເຈົ້າບໍ່ສູບຢາ Khọi xi đi chay thạ hac chậu bò sup da

Có thêm hai nguyên tắc nữa chúng ta cần học đó là phụ âm cao + nguyên âm ngắn và phụ âm cao + nguyên âm ngắn + âm tắc.  Xem các từ sau và thực hành đọc:

ຫົກ ຫົກ ເໜາະ ເຜັດ ຝົດ ເໝາະ ຖັກ ຂຸ
Hok Sip Phết Fốt Thắk Khú

Nguyên tắc:  

– Phụ âm cao + nguyên âm ngắn: có giọng lên cao.

– Phụ âm cao + nguyên âm ngắn + âm tắc: có giọng lên cao.

THỰC HÀNH ĐỌC:

 ລູກຊາຍຂ້ອຍອາຍຸສິບຫົກແລ້ວ Lúc xai khọi a nhu síp hok lẹo
 ເຈົ້າມັກອາຫານເຜັດບໍ Chậu măc a hản phết bo
 ມື້ນີ້ເຮົາບໍ່ໄປໂຮງຮຽນເໜາະ Mự nị hau bò pay hông hiên nó
 ຂ້ອຍຫາກໍ່ເລີ້ມອ່ານປຶ້ມນີ້ Khọi hả cò lợm àn pựm nị
 ເຈົ້າຊິສອນຕໍ່ແມ່ນບໍ Chậu xi sỏn tò mèn bo

SEE ALL Add a note
YOU
Add your Comment
error: